Links on the move in Europa

Met de winst van Hollande in Frankrijk en de opkomst van extreem links (en rechts) in Griekenland en de onstuitbare opmars van de Piraten Partij in Duitsland met verkiezingen in Schleswig- Holstein, staan de linker partijen er duidelijk weer beter voor.

Deze opkomst is niet toevallig en lijkt ingegeven door de weerstand van de verschillende bevolkingen tegen de radicale bezuinigings- maatregelen. Vooral in Griekenland is de bevolking ten einde raad. Het idee zich neer te leggen bij de bezuinigingen en er het beste van te maken wil er bij veel mensen niet in. Er is ook geen elite meer over die een geloofwaardig alternatief kan formuleren. Op de één of andere wijze hebben de linker en rechter elite zich te onbetrouwbaar gedragen en de staatskas openlijk slecht beheerd.

Het resultaat is de opkomst van extreem links en heel erg extreem rechts. Alle zwarte kleuren van de Europese geschiedenis komen weer boven drijven in de vorm van openlijk neo- fascistische groeperingen die ook weer openlijk geweldadig tegen buitenlanders zijn.

In Frankrijk heeft het rechts extremisme met de verkiezining van Hollande tot president juist een gevoelige nederlaag geleden. Wel schept Hollande voor de Europese elite in Brussel en Bundeskansler Merkel een nieuw probleem. De met veel moeite tot stand gekomen consensus om de nationale begrotingstekorten te beperken tot 3% van het BBP lijkt nu weer op losse schroeven te staan. Hollande gaat als eerste op bezoek bij Merkel en zal bij haar met nieuwe plannen komen, waarbij ook meer aandacht voor groeistimulering gevraagd wordt.

Opvallend is dat deze politiek- economische discussies in ieder land  parallel gevoerd worden en dat steeds in Brussel tot een gezamenlijk standpunt besloten wordt. Het ingewikkelde is dat door de steeds juist niet parallel lopende nationale verkiezingen en de als gevolg daarvan moeizame compromissen in de war sturen, als er in een belangrijk land als Frankrijk ineens een President met een heel andere kleur verkozen wordt. Het is nog maar de vraag in hoeverre Hollande tegenover Merkel hardbal zal spelen en in hoeverre Angela Merkel zal antwoorden met kleine tegemoetkomingen.

Voor het Europese project zijn er zo duidelijk gevaren, maar ook weer hoopvolle tekenen te ontwarren. Het gevaar zit hem in het voortbestaan van de Euro, die naar mijn mening gered zal worden. De hoopvolle ontwikkeling is dat de parallele politiek economische debatten in de verschillende lidstaten, steeds meer toont hoe afhankelijk de Europese landen van elkaar zijn. En dit komt niet door Brusselse bureaucratisch gemanipuleer, maar door harde economische verwevenheid die niet simpel, of zelfs onmogelijk ongedaan gemaakt kan worden.

Waar deze debatten heen leiden is nog onzeker, en of er ook een debat komt rond een groei agenda, lijkt wel zeker. Maar of er ook zo’n groei agenda komt is uiterst onzeker.

Onlangs debuteerde Marike Stellinga met een uitstekende column bij Buitenhof. Haar stelling was dat economen wellicht gelijk hebben dat een strikte norm van 3% niet zo belangrijk is, mits regeringen serieuze hervormingen doorvoeren, maar dat zich hier juist een probleem opdoemt. Regeringen zijn niet geneigd om serieus te hervormen als zij iets meer respijt krijgen. In ieder land bedienen zij onmiddellijk hun eigen achterban en gaan zo echte hervormingen weer verloren.

Het probleem van links is, dat zij de vertegenwoordigers bij uitstek zijn van het op de langebaan schuiven van hervormingen en bezuinigingen. Het is te hopen dat er vanuit deze politieke mist een politicus of partij opstaat, die duidelijk de twee doelstellingen met vertrouwen uit kan dragen, kan verkopen aan de kiezers en deze vervolgens kan uitvoeren. Het lijkt een schier onmenselijke taak. Zal dan toch de imperfecte en bloedeloze compromiscultuur het antwoord moeten geven?

Daan Diederiks

No comments yet.

Leave a Reply