Politieke shake- up

 In nog geen week tijd is het politieke landschap in de Nederlandse politiek grondig verschoven. Met de weigering van Wilders om het Catshuisakkoord te tekenen zijn er onvermoede krachten wakker geworden.

[Zondag, 29 april 2012]De D66 fractievoorzitter Pechtold heeft voorbeeldig gereageerd door GroenLinks en de Christen Unie te mobiliseren na de onvermijdelijke val van het kabinet.

Slob van de Christen Unie zette de premier heel beschaafd op zijn nummer in het debat van dinsdag, met de mededeling dat hij nu even niets te willen heeft, maar dat de kamer nu aan zet is. Hij bedoelde hiermee de Kunduz- coalitie van D66, CU en GL, zonder de PvdA.

De nieuwe PvdA leider Samson heeft zich in het schaakspel vrij naïef aan de kant laten zetten. Aanvankelijk zei hij zondag in Brandpunt dat een 3% tekort van het BBP  nog teveel was. Hij zei te streven naar begrotingsevenwicht en dat de 3% maar een eerste stap zou zijn. Dinsdag tijdens het debat hoorde je hem hier niet meer over en niemand vroeg er naar. Is het nu zo dat hij na zondag door zijn fractie specialisten tot de orde is geroepen? Want nadien hield hij staande dat het helemaal niet nodig was om in 2013 al te streven naar een tekort van 3%, zoals de Europese Commissie op aandringen van de Duitse en Nederlandse regeringen van Den Haag eisten. Wat Samson ineens deed was op de lijn van Roemer en Wilders gaan zitten: 3% in 2013 is helemaal niet nodig.

Aanvankelijk dacht Samson zeer positief. Hij dacht namelijk dat de PvdA onder zijn leiding kort geleden een prachtig 7 punten plan had gelanceerd, dat naar zijn en zijn fracties overtuiging zo overgenomen zou kunnen worden en als plan naar Brussel gestuurd. Hij bleek dus nogal verrast dat niemand naar hem wilde luisteren en dat de Kunduz- groep al vergaand met elkaar aan het praten was, op basis van het idee om de 3% te accepteren en de demissionaire regering vervolgens vergaande concessies af te dwingen over al besloten bezuinigingen waar in het linkse kamp veel bezwaren tegen waren.

De Kunduz- groep had ondertussen geen behoefte aan de steun van de PvdA meer, want als zij het konden klaren met CDA en VVD zou er voldoende steun zijn. Bovendien wisten zij dat overeenstemming met de PvdA heel moeilijk zou zijn op het punt van de AOW. De PvdA leunt in deze zwaar op de vakbeweging en die heeft met veel moeite een akkoord gesloten, waar de FNV nog steeds mee worstelt en over dreigt te splitsen. D66 pleit al veel langer voor het snel ingrijpen in de AOW en het langzaam laten oplopen van de pensioen leeftijd. Een maatregel die op termijn veel oplevert.

De PvdA verzet zich hier met hand en tand tegen. Net zoals tegen het voorstel om ambtenaren voorlopig op de nullijn te zetten. Wat een logische maatregel is, want de staats arbeidskosten zijn een grote begrotingspost. Samen met verhoging van belastingen is dit het eerste waar iedere minister van financiën aan zal denken bij bezuinigingen.

Het gevolg van deze politieke herformatie is dat GroenLinks naar het midden is opgeschoven, richting D66 en dat de PvdA naar links, richting de SP schuift. In het midden staat nu een stevig rechter blok met de VVD en het CDA. Links van het midden staan nu D66, CU en GroenLinks, waarbij er binnen de PvdA grote verdeeldheid is tussen een “radicaal midden” blok en een “SDAP” blok.

Deze heroriëntatie van de PvdA is het gevolg van de verkiezing van eerst Spekman als partijvoorzitter en later met de verkiezing van de gewezen Greenpeace activist Diederik Samson als fractievoorzitter. Beide figuren die zich tijdens de interne verkiezingsstrijd profileerden met een linkse koers. Dit bleek ook uit de uitgelekte brief van Frans Timmermans met de waarschuwing dat de PvdA niet een “SP light” moest worden. Een positie die de PvdA nu inderdaad in dreigt te nemen. De liberale vleugel in de partij begint zich dan ook te roeren, zoals vandaag in Buitenhof, waar met name Hedy ‘d Ancona en Rick van der Ploeg hun afschuw uitspraken over de keuzes van de afgelopen week.

Van der Ploeg bepleitte zelfs de slogan van Pechtold over het “radicale midden”  te her claimen. Er dreigt nu binnen de PvdA te gebeuren, waar Felix Rottenberg al lang geleden voor waarschuwde. Nooit is er een inhoudelijk debat gevoerd binnen de PvdA tussen de meer libertaire en de meer socialistische vleugel. In deze constellatie is het zelfs mogelijk dat de PvdA zal verdampen tussen de SP en D66 en GroenLinks.

Voor de VVD dreigt een ander soort scenario. De VVD moet zich ook naar twee kanten verdedigen. De komende verkiezingsstrijd zal demissionair premier Rutte zich tegenover Wilders moeten verdedigen over zijn houding tegenover Europa. Het Eurosceptische deel van de VVD achterban zal zich aangesproken voelen door de Wilders propaganda van een “rechte rug tegenover dictaten uit Brussel”.

Het meer libertaire deel zal zich juist weer door de houding van Pechtold aangesproken voelen. Pechtold die zich in economisch opzicht een voorbeeldig liberaal toont, met duidelijk een wens om de economische structuur van Nederland te hervormen in een sociaal- liberale richting. Tegelijk zal Pechtold ook de Eurofiele liberalen aanspreken.

Daan Diederiks

Om eens een wilde voorspelling naar zetels te doen:

  • Aan de rechterkant zal Wilders zeker 15 zetels weten te behouden.
  • De VVD kan een premier bonus incasseren, maar zal wat verliezen aan PVV en D66 en komt daarmee uit op 28 zetels.
  • Het CDA zal wat van de eigenwaarde herwinnen met de nieuwe leider van Haersma Buma en recupereert met 20 zetels.
  • D66 heeft veel goodwill gekweekt en Pechtold zal zich in de verkiezingen opstellen als een alternatieve liberale premier en weet D66 zo weer eens tot grote hoogte te brengen met 21 zetels.
  • De beweging van Jolande Sap naar het midden zal haar keizers van de PvdA opleveren, bovendien zal tijdens de debatten op tv blijken dat zij zich heel kranig tegenover de heren zal weren en een links en groen verhaal weet neer te zetten zonder de gelijkhebberige linkse drammerigheid. Bovendien zal zij steun van vrouwelijke kiezers krijgen. GroenLinks komt op 12 zetels.
  • De Christen Unie kan zich wel iets verbeteren, maar niet dramatisch en komt op 5 zetels.
  • De PvdA blijft tijdens de verkiezingsstrijd moeite hebben met het wegblijven uit het begrotingsakkoord. Samson debatteert sterk, maar komt verongelijkt en drammerig over als een oppositie partij. De PvdA blijft steken op 22 zetels.
  • De Dieren Partij en de SGP spelen geen rol van betekenis en behalen ieder twee zetels.
  • De SP weet effectief campagne te voeren en met de sceptische Euro houding aan links en consequente kritiek op het neo- liberalisme, op charmante wijze gebracht door Emiel Roemer, zal 23 zetels opleveren.

Mijn natte vinger voorspelling voor 12 september op een rijtje:

  1. VVD         28
  2. SP              23
  3. PvdA        22
  4. D66           21
  5. CDA           20
  6. PVV          15
  7. GL              12
  8. CU                5
  9. DP                 2
  10. SGP               2

Verwante artikelen

No comments yet.

Leave a Reply