Looking for an Icon

AP IDFA Journaal Woensdag |

n Looking for an Icon gaan Maaik Krijgsman en Hans Pool op zoek naar wat een foto eigenlijk een icoon maakt. Vier World Press Photo winnende foto´s legden zij voor aan de fotoredacteur van The New York Times, de fotoessayist David Levi Strauss en een jurylid van World Press.

De meest controversiële foto is die van Eddy Adams uit Vietnam, waarin een generaal een vietcong voor de camera door het hoofd schiet. De NYT editor herkende onmiddelijk de kwaliteit van de foto en wilde hem persé op de voorpagina. In ieder geschiedenis boek staat nu dat dit de wake up call was voor Amerikanen in de perceptie van de oorlog. Er kleeft de “thick gelly” aan van ant- Vietnam protesten van de zestiger jaren, maar op het moment van publiceren was het publiek verontwaardigt en kreeg de NYT boze brieven dat het terecht was dat zo´n vuile vietcong crimineel was neergeschoten, aldus een historicus. Bovendien bleek fotograaf Eddy Adams ongelukkig met de foto. Hij bleef de rest van zijn leven bevriend met de generaal, wiens cariere door de foto knakte.

Het illustreert dat de relatie tussen wat ter plekke gebeurde, de kwaliteit van de foto en dat wat het publiek in een foto ziet volstrekt uit elkaar kan lopen.

De fotograaf van Benneton verwoordt dit het beste. De mens wil afschuw zien, zo ook het gezicht van een man die onnatuurlijk sterft. De horor. Carravagio vermoordde daadwerkelijk iemand om dit met eigen ogen te zien. Zo kon hij het verwerken in zijn schilderijen.

Foto´s die iconen werden hebben veelal dezelfde kwaliteit als die van schilderijen uit de christelijke traditie. Lijdende figuren, vrouwen als madonna´s, het zijn composities die in het brein van fotografen gegrift zijn en die zij onwillekeurig op film steeds opnieuw vastleggen.

Het dramatische van iconen wordt zo steeds weer herhaald en wordt door het publiek als zodanig herkend. Zij kopen daarom de krant. Het zijn de advertenties om de advertenties aan te bieden, aldus Benneton, die daarom liever eerlijke reclame foto´s maakt. Toen hij ooit een modereportage deed voor bruidsjurken, met zijn vriendin als model, fotografeerde een vriend hen als bruidspaar. Voor de grap stuurde hij de foto naar zijn vrienden die geloofden dat zij getrouwt waren. Toen hij enkele jaren later echt met haar trouwde, geloofde niemand hen. Men geloofde het eerste beeld, niet de werkelijkheid.

In de zich explosief ontwikkelende beeldcultuur is dat wat in foto vastligt de waarheid. Een beschrijving die het beeld in een ander daglicht brengt heeft niet die kracht en zal niet geloofd worden.

De film is daarmee niet alleen een beschouwing over vier Iconen in de fotografie, maar vertelt iets over de beeldcultuur die meer en meer aan kracht wint en daarmee naar de eerlijkheid waarmee wij naar de wereld kijken. Nikon mag dan wel menen dat zij de eyes of history zijn, in het echt is het veel ingewikkelder.

Daan Diederiks

No comments yet.

Leave a Reply