Een kleine geschiedenis van de vrouwenbeweging

Inleiding

In maart 2003 riep Ayaan Hirsi Ali de vrouwen van Nederland op om een derde feministische golf te starten. Zij wil de onderdrukte moslim- vrouwen een hulpende hand toe steken en zij wil niet dat vrouwen tevreden over de eigen bereikte emancipatie achterover leunen. De Opzij lezing waarin zij dit deed was getiteld; “Op zoek naar wat ons bindt”.

In de hoofdredactrice van Opzij, Cisca Dresselhuys, vond zij een bondgenoot. Dresselhuys erkende dat het achterhaald is om te verwachten dat emancipatie van moslim-vrouwen binnen eigen kring en in eigen tempo kan gebeuren. Ook wat haar betreft hebben de MVM (Man Vrouw Maatschappij) vrouwen de allochtone vrouwen in de steek gelaten.

Met de derde golf wil AHA segregatie van vrouwen tegen gaan. De hoofddoek is daar het symbool van, het is het teken waarmee moslim-vrouwen zeggen; “wij zijn anders”. Hirsi Ali wil daarentegen dat de derde golf gaat over wat vrouwen bindt, allochtonen en autochtonen, mannen en vrouwen, ongelovigen en twijfelaars.

Dit klinkt allemaal heel aardig, maar het roept enkele vragen op.

  • Wat waren ook al weer de eerste en tweede feministische golf?
  • Hoe veranderde de positie van vrouwen in West-Europa en Nederland in de 19de en in de loop van de 20ste eeuw?
  • Waar streden de vrouwen voor in deze emancipatiegolven?
  • Hoe zijn deze onderwerpen te begrijpen in de politieke contexten van hun tijd?
  • Is emancipatie eigenlijk wel louter te beschouwen als een politiek/ juridisch vraagstuk waarbij volledige emancipatie bestaat uit de erkenning van politieke en juridische gelijkheid?
  • Is bij emancipatiebewegingen niet ook altijd het zelfbeeld in het gedrang en hoe is die dan veranderd?
  • En is er wel een door AHA uitgeroepen derde golf?
  • Als die er wel is, hoe ziet die er dan uit?
  • Als die er niet is hoe komt dit dan?
  • Hoe komt het dat vooral linkse feministen in de jaren 90 niet in staat zijn gebleken de emancipatie van allochtone vrouwen van voornamelijk Marokkaanse en Turkse afkomst op de politieke agenda te plaatsen?
  • Zijn er specifieke gebeurtenissen die juist wel de urgentie van een derde golf naar voren heeft doen schuiven en waarom lijkt dit nu een liberaal/ rechts punt te zijn?

Literatuur

  • Dennis Bos 68
    Martelaressen en moordenaars
    Symbolische voorstellingen van vrouwen en de dood in de Parijse Commune van 1871JB 2004
  • Christien Franken 89
    ‘The splendid days’
    Vrouwen, mannen en de dood in Britse poëzie uit de Eerste WereldoorlogJB 2004.
  • Johanna W.A. Naber
    Eerste proeve van een chronologisch overzicht van de geschiedenis der vrouwenbeweging in Nederland (overdruk) 189 JB 85

Eerste feministische golf
Strijd om stemrecht in de 19de eeuw

Literatuur

  • DE EERSTE FEMINISTISCHE GOLF
    Zesde Jaarboek voor Vrouwengeschiedenis
    1985
  • Tom van der Meer
    Kiesrecht zonder onderscheid van sekse. De SDAP en de strijd voor het vrouwenkiesrecht (1899-1908) 146 Jaarboek 1981
  • Ulla Jansz en Tineke van Loosbroek
    Nieuwe literatuur over de eerste feministische golf: “herschrijven van de geschiedenis” 10 JB 85
  • Mirjam Oostendorp “Een openbare parade van veile vrouwen”. Politieke debatten in Nederland over zedelijkheid en arbeid aan het einde van de negentiende eeuw 49 JB 91.
  • Ulla Jansz Sociale kwestie en sekse in de politieke geschiedenis. De Arbeidswet van 1889 70 JB 91.
  • Saskia Poldervaart Vrouwelijke kwaliteiten voor alle mensen? Discussies over vrouwelijkheid aan de hand van het Franse utopisch-socialistische feminisme 1830-1850 131 JB 91
  • Hans Moors
    Vrijdenkers over vrouwen. Seksenverhoudingen in levensbeschouwelijke maatschappijkritiek (1855-1898) JB 94
  • Marian van der Klein
    Engelse suffragettes in een Nederlandse Vrouwenrubriek. Een confrontatie in prenten JB 94

Strijd om meer rechten in het Interbellum

Literatuur

  • Marjan Schwegman Lagen der werkelijkheid. Italiaanse en nederlandse vrouwen tijdens het interbellum 110
    Mieke Aerts Op zoek naar konstrukties van vrouwelijkheid. Naar aanleiding van drie katholieke vrouwenorganisaties in het interbellum 132 Jaarboek 1981
  • Nelleke Bakker Een mooi beroep voor een meisje. Onderwijzeressen tijdens het Interbellum 98 Jaarboek 1982
  • Greet Kooij en Gerard Pley Principe en profijt. Drie kwesties rond vrouwenarbeid in de Nederlandse sigarenindustrie tijdens het Interbellum 63
    Margriet Noordman en Wilma Schellekens “Als het meisje zich maar weet weg te cijferen”. De katholieke MMS tijdens het Interbellum 91 Jaarboek 84
  • Siep Stuurman
    Christendom en patriarchaat. De zedelijkheidskwestie, het vrouwenvraagstuk en het ontstaan van de verzuiling in Nederland 208 JB 82
  • Marijke Mossink Mannen over de taak der vrouw voor de vrede. Oftewel: de teloorgang van het feminisme in de vrouwenvredesbeweging tijdens het Interbellum in Nederland 107JB 91
  • Carolien Bouw
    De grote verleiding. Winkeldiefstal in Amsterdam, 1915- 1935 JB 97
  • Barbara Henkes
    Gedreven door nood of avonturenlust? Mobiliteit en respectabiliteit van jonge, ongehuwde vrouwen in de eerste helft van de twintigste eeuwJB 2001

Tweede feministische golf
Sexuele vrijheid


Joke Kool-Smit
Het onbehagen van de vrouw

Literatuur

  • Irene Costera Meijer

Het onbehagen van een lotgenote. De ontwikkeling van een nieuw feministisch perspectief op vrouwen in de jaren zestig 153


Man Vrouw Maatschappij
Zelfbewustwording van de vrouw

Literatuur

  • Marjan Advokaat, Trees Moll, Jose Niekus Geboortenregeling: een vrouwenzaak? Aktiviteiten van vrouwen en de vrouwenbeweging ten aanzien van geboortenbeperking 111-140 Jaarboek 1981


Dolle Mina

Afwijzing burgelijke samenleving, omarming socialisme

Radicaal Feminisme

Afwijzing van de man???

Lesbies als politiek statement

Het persoonlijke is politiek

De Schaamte voorbij


Nieuwe zakelijkheid

Zelfbewustzijn en opname, normalisering feminisme binnen alle politieke stromingen

Literatuur

  • Elsbeth Etty
    Van emancipatie tot integratie. Een multicultureel huwelijk in wordingJB 2001

Huidig feminisme

Derde feministische golf
Oproep AHA tot emancipatie van moslimvrouwen en afwijzing Islamitische zeden, omarming liberalisme.

Bronnen:

  • Jaarboek vrouwengeschiedenis – http://www.iisg.nl/~womhist/jvv-toc.html

 0 

No comments yet.

Leave a Reply